Heb je je wel eens afgevraagd waar je vandaan komt, wie je voorouders zijn en van wie je die bepaalde haarkleur en ogen hebt? Van je oma, misschien, maar daarvóór? Voorheen leefden deze vragen vooral bij adoptiekinderen en donorkinderen, maar nu DNA-onderzoek een stuk simpeler is geworden ontstaat er een nieuwe rage.

Op zoek naar je roots; DNA-onderzoek maakt het mogelijk; Afbeelding toont foto's uit het verleden.

Volkomen normaal in de VS

In Amerika is het heel normaal om op zoek te gaan naar je roots en daarbij gebruik te maken van een DNA-test. De meeste Amerikanen hebben namelijk Europese voorouders of zijn een mengeling van allerlei volkeren. Dat maakt voor veel van hen de wens een stuk sterker om erachter te komen waar hun voorouders vandaan kwamen en hoe ze in Amerika zijn beland. Met wat graafwerk komen bijzondere verhalen naar boven.

Denk bijvoorbeeld aan de miljoenen Ieren die tijdens en na de Ierse aardappelhongersnood van 1845-1849 onder erbarmelijke omstandigheden naar Noord-Amerika emigreerden. Het was een zware reis en veel van hen bereikten nooit hun bestemming. Dat is natuurlijk gruwelijk, maar ook heel interessant om te ontdekken over je voorouders.

DNA-test vertelt je alles

In Nederland is het zoeken naar je roots met een DNA-test nog niet zo populair als in de VS, maar wel sterk in opkomst. Zo’n test vertelt je namelijk alles over je genen. Dat is niet alleen leuk, maar ook heel leerzaam. Uit het DNA-profiel krijg je naast informatie over je voorouders ook antwoorden op hoe je stofwisseling werkt en of je een groter risico hebt op erfelijke ziektes. Je krijgt zelfs antwoord op de vraag hoe snel jouw lichaam cafeïne afbreekt.

Simpel onderzoekje

Zo’n test kun je online bestellen. Je krijgt dan een DNA-test kit thuisgestuurd, waarmee je eenvoudig en snel met behulp van je wangslijmvlies DNA bij jezelf kunt afnemen. Dat doe je door de meegeleverde wattenstaafjes langs de binnenkant van je wang te strijken. Die wattenstaafjes stop je vervolgens in de meegeleverde envelop die je opstuurt naar het laboratorium. Enkele dagen later ontvang je per e-mail de uitslag van de test, en krijg je inzicht in de bijna 30.000 genen die in je lichaam zitten. Stel je voor: wie weet woont er een ver familielid in Australië, en heb je meer dan 1000 achterneven en -nichten over de hele wereld. Het zou zomaar kunnen.

Op zoek naar je anonieme donor

DNA-testen kunnen ook antwoord geven op ouderschaps vragen. Zo zijn er naar schatting tussen 1948 en 2004 zo’n 40.000 kinderen geboren met een anonieme donor als vader. In juni 2004 werd de Wet Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting ingevoerd en werd anoniem donorschap verboden, vanwege het recht om te weten van wie je afstamt. Omdat veel kinderen van anonieme donoren worstelen met afstammingsvragen heeft stichting Fiom de KID-DNA Databank opgericht. Deze databank maakt het mogelijk om donorkinderen met elkaar en met hun donor te matchen. Onder begeleiding van een hulpverlener kan vervolgens een ontmoeting plaatsvinden, waarmee dat laatste puzzelstukje op z’n plek valt.


Disclaimer: dit artikel betreft een samenwerking.